Aktualności

Co może się wydarzyć po operacji piersi? Przewodnik po powikłaniach i rehabilitacji

Operacja związana z usunięciem piersi oraz węzłów chłonnych jest obecnie coraz rzadziej wybierana przez chirurgów na rzecz metod oszczędzających. Obecnie dokonuje się operacji oszczędzających pierś (BCT) oraz wykonuje się biopsję węzła wartownika, aby sprawdzić obecność komórek rakowych. Całość leczenia często uzupełnia chemioterapia oraz radioterapia.

Wszystkie te procedury, choć coraz bardziej specyficzne i zawężone do jak najmniejszego obszaru, przynoszą określone zmiany w organizmie pacjentek.

1. Powikłania związane z posturą i biomechaniką

Pacjentki z biegiem czasu często przyjmują tzw. pozycję nawykową. Wynika ona z bólu, ograniczeń ruchomości oraz strachu przed tym, że „coś będzie nie tak”. Taka pozycja wyraża się poprzez:

• przywiedzenie i rotację wewnętrzną ramienia,
• podniesienie barku w celu ochrony pachy.

Taki układ bezpośrednio wpływa na położenie łopatki, co z czasem prowadzi do zaburzenia rytmu łopatkowo-piersiowego. To z kolei rzutuje na napięcia kręgosłupa piersiowego i szyjnego oraz struktur mięśniowo-powięziowych.

Ważna uwaga: Choć skupiamy się tu na relacjach lokalnych, musimy pamiętać, że brak terapii może spowodować łańcuch zmian dotykający odcinka lędźwiowego, miednicy, a nawet stawów biodrowych. Długotrwałe obkurczenie w obrębie łopatki wiąże się z narastającym bólem i ograniczeniem ruchomości.

2. Obrzęk limfatyczny

Kolejnym powikłaniem jest obrzęk limfatyczny. W wyniku usunięcia części lub wszystkich węzłów chłonnych pachowych dochodzi do spiętrzenia płynu limfatycznego w przestrzeni międzykomórkowej.

Zjawisko to zaczyna się zazwyczaj w okolicy pachowej i ramiennej, schodząc z czasem coraz niżej, aż do dystalnych (dalszych) części kończyny górnej.

3. Blizna pooperacyjna i popromienna

Blizny są kolejnym kluczowym wskazaniem do wprowadzenia kompleksowego planu terapeutycznego. Musimy pamiętać, że blizna to tkanka niefizjologiczna, w której dochodzi do:

• zaburzenia ułożenia włókien kolagenowych,
• błędnego zapisu informacji w tkance.

Im blizna jest starsza, tym silniej oddziałuje na kolejne układy – od reakcji lokalnych, przez zmiany na poziomie rdzenia kręgowego, aż po zapis informacji w kory ośrodkowego układu nerwowego (OUN).

4. Problemy z układem nerwowym i splotem ramiennym

W przypadku mastektomii i radioterapii w „tarapaty” może wpaść również splot ramienny. Objawia się to zaburzeniami w różnych częściach kończyny górnej.

Najczęściej dochodzi do problemów ze strony układu nerwowego obwodowego w regionie górnego otworu klatki piersiowej. Tworzą go elementy kostne, mięśniowo-powięziowe oraz więzadłowe. Niestabilność i napięcia tych struktur mogą powodować bezpośrednie zaburzenia na poziomie splotów nerwowych.

Podsumowanie: Świadomość to podstawa

Wyszczególnione powyżej powikłania nie są wszystkimi, z jakimi pacjentka może się zmierzyć, ale występują one statystycznie najczęściej. Dlatego tak ważna jest świadomość tego, jak zapobiegać następstwom pooperacyjnym. Każda pacjentka powinna otrzymać kompleksową informację o dostępnych dziś możliwościach terapeutycznych, aby móc jak najszybciej wrócić do pełnej sprawności.