Aktualności

Globalne podejście do rehabilitacji związanej z terapią przeciwobrzękową

Moje liczne doświadczenia zarówno w ośrodkach w Polsce, jak i za granicą, szkolenia limfologiczne oraz kilkadziesiąt szkoleń osteopatycznych umożliwiły mi spojrzenie na problem układu limfatycznego nie tylko jako na zaburzenie mechaniczne. To problem na wielu istotnych warstwach ludzkiego ciała, z którymi układ limfatyczny jest powiązany.

Klasyczna terapia na układzie limfatycznym

Zacznijmy od początku. Klasyczna terapia polega na pracy mechanicznej, według której postępujemy zgodnie z określonym schematem.

Przykład z praktyki: Pacjentka onkologiczna po radykalnej mastektomii prawostronnej z usunięciem wszystkich węzłów pachowych, po radioterapii. Powikłanie: po roku czasu obrzęk limfatyczny prawostronny stopnia II.

Jak wygląda terapia klasyczna?

Terapia ta opiera się na połączeniu manualnego drenażu limfatycznego (MDL) z kompresjoterapią:

• Manualny drenaż limfatyczny: Rozpoczynamy od regionu kąta żylnego (górny otwór klatki piersiowej), regionu węzłów pachowych po stronie przeciwnej oraz oddechu torem brzusznym i piersiowym. Następnie opracowujemy górne ćwiartki tułowia (przednie i tylne) oraz kończynę górną po stronie operowanej.
• Aspekty techniczne: Ruchy okrężne wykonywane w wolnym rytmie z tak zwaną fazą czynną oraz fazą bierną.

Rola kompresjoterapii

Kompresjoterapia jest niezmiernie ważnym elementem w klasycznej terapii przeciwobrzękowej. Ma na celu redukcję płynu limfatycznego oraz rozluźnienie zwłókniałej tkanki łącznej. Stosuje się ją w fazie redukcji obrzęku (pierwszy etap), po czym przechodzimy do fazy podtrzymującej – stosując rękawy płaskodziane.

Nowoczesne spojrzenie na układ limfatyczny – 6 kluczowych punktów

Moje obecne spojrzenie na pracę z układem limfatycznym różni się od opisanego powyżej. Poniżej wyjaśniam to podejście w sześciu punktach:

• Unerwienie układu limfatycznego – układ współczulny reguluje pracę zastawek limfatycznych i tym samym intensywność przepływu.
• Powięź – to w niej zanurzone są naczynia limfatyczne. Mówimy o powięzi powierzchownej, do której mamy dostęp – znajduje się tam 70% płynu limfatycznego.
• Rytm, kierunek, głębokość i jakość odczuwania – to „magiczne” odczuwanie polega na skupieniu uwagi na odpowiedniej warstwie powięziowej i nasłuchiwanie rytmu zastawkowego.
• Śródpiersie – region ważny nie tylko z powodu naświetlania u pacjentów po nowotworze piersi, ale też strategiczny z punktu widzenia embriologii (to z obszaru śródpiersia kształtują się kończyny górne). Unerwienie autonomiczne pochodzi z regionu górnego odcinka piersiowego.
• Podciśnienie w klatce piersiowej – potrzeba zassania płynu limfatycznego w kierunku kąta żylnego.
• Blizna pooperacyjna i popromienna – niezmiernie ważny element, którego strategię opiszę w oddzielnym artykule.

Globalne podejście to przyspieszony efekt

Wdrożenie wszystkich powyższych punktów do terapii daje dużą szansę na przyspieszony efekt terapeutyczny.

Nie znaczy to, że pomijam terapię klasyczną – wręcz przeciwnie. Wkomponowuję ją w globalne podejście terapeutyczne, w szczególności kompresjoterapię pod postacią bandażowania wielowarstwowego.

mgr Mariusz Paśko D. O.