Aktualności

Onkologopedia w praktyce: Wsparcie w odzyskiwaniu głosu i mowy

Onkologopedia to unikalne połączenie dwóch dziedzin: onkologii i logopedii. Jako specjalność zajmuje się diagnozą i terapią pacjentów z zaburzeniami mowy oraz zniekształceniami dźwiękowymi, które są wywołane chorobą nowotworową lub skutkami jej leczenia: chirurgią, radioterapią czy chemioterapią.

Jaka jest moja rola jako specjalisty?

Moje doświadczenia onkologiczne koncentrują się na rozwiązywaniu problemów w zakresie funkcji poznawczych oraz fonacji. Często w wyniku choroby lub inwazyjnego leczenia dochodzi do:

• powstania zaburzeń mowy,
• trudności w połykaniu (dysfagia),
• problemów z oddychaniem.

Pacjenci po zakończonym leczeniu, chcąc realnie zadbać o jakość swojego życia, szukają pomocy u onkologopedy, aby przywrócić naturalne funkcje organizmu.

O czym musimy pamiętać w procesie terapii?

Terapia onkologopedyczna jest integralną częścią pooperacyjnej rehabilitacji czynnościowej. To proces mający na celu przywrócenie utraconych umiejętności komunikacyjnych.

Kluczowe zasady współpracy:

1. Indywidualizacja: Terapia jest zawsze dostosowana do rodzaju schorzenia i stopnia zaawansowania choroby.
2. Szybki start: Spotkanie z pacjentem zaczyna się możliwie szybko, często już w drugiej dobie po operacji.
3. Monitorowanie: Onkologopeda nadzoruje zmiany w obrębie aparatu mowy przed, w trakcie i po zakończeniu leczenia onkologicznego.

Diagnoza opiera się na analizie wyników badań specjalistycznych, badaniu logopedycznym, ocenie mowy oraz precyzyjnym badaniu jakości głosu.

Jak wygląda rehabilitacja w praktyce?

Rehabilitacja mowy i języka to nie tylko rozmowa. To konkretna praca fizyczna obejmująca:

• ćwiczenia artykulacyjne i trening języka,
• rehabilitację funkcji mowy,
• ćwiczenia usprawniające połykanie,
• naukę nowych technik wydobywania dźwięku.

Studium przypadku: Rak języka (Stadium III)

Aby lepiej zobrazować efekty pracy, przyjrzyjmy się historii pacjenta (40 lat), u którego zdiagnozowano nowotwór jamy ustnej.

Sytuacja wyjściowa: Po operacji wycięcia guza, chemioterapii i radioterapii w obrębie głowy i szyi, u pacjenta nastąpiły znaczne zmiany: usunięcie części języka oraz ograniczenie funkcji gruczołów ślinowych.

Problemy logopedyczne pacjenta:

• Zaburzenia mowy: Utrata masy i ruchomości języka uniemożliwiły precyzyjną artykulację i zmieniły ton głosu.
• Dysfagia: Trudności w połykaniu skutkujące częstymi zakrztuszeniami.
• Suchość w ustach (Kserostomia): Brak śliny utrudniający mówienie i formowanie kęsów pokarmowych.
• Zaburzenia czucia: Zmniejszone czucie w jamie ustnej utrudniające kontrolę nad procesem mówienia.

Przebieg i efekty terapii:

Terapia skupiła się na ćwiczeniach poprawiających ruchomość reszty języka, podniebienia oraz ust. Wprowadziliśmy trening połykania oraz preparaty nawilżające.

Wynik rehabilitacji:

Regularne spotkania pozwoliły pacjentowi odzyskać pewność w komunikacji. Poprawiła się wyrazistość mowy, barwa głosu oraz – co kluczowe – pacjent wypracował bezpieczne i wydajne spożywanie pokarmów dzięki lepszej koordynacji oddechu i połykania.

Podsumowanie

Czy to Ty, czy ktoś z Twoich bliskich zmaga się z problemami mowy po leczeniu onkologicznym – pamiętaj, że natychmiastowa praca i indywidualna terapia są kluczem do odzyskania sprawności.